هوالرحمن       فصل اول قسمت دوم

قبولي طاعات و عبادات شما عزيزان را خواستارم.      

        ملت فرهنگ خانواده                               نظام اکولوژيکي

         شناخت هيجان رفتار                              نظام اجتماعي زندگي

        ااعضاء بدن، بافتها، سلولها                        نظام روان شناختي

        ملکول ها، اتمها، زيراتمها، کوانتوم               نظام بيولوژيکي

                                  نظام فيزيکي جهان و انسان

در بين اجزاء اين چرخه نقش روانشناسي در:

·        پيش گيري بيماري

·        اداره بيماري

·        ارتقاء سطح سلامت

يکي از مهيج ترين و چالش انگيزترين کارهاي قرن بيستم و بيست ويکم است

لذا تاسيس “ روانشناسي سلامت “ به عنوان بخش سي هشتم “ انجمن

روان شناسي آمريکا “ در سال 1978 و به تازگي تعيين بخشي در انجمن

“ روان شناسي بريتانيا “ نياز و ارزش روزافزون کار بر ديدگاه هاي

روان شناسي به سلامت و پيامدهاي مراقبت هاي بهداشتي، جسمي، فکري و

روحي را منعکس مي کند.

لذا موفقيت روان شناسي سلامت در خدمت و ارائه خدمات زير به مردم در

طول دوره گذشته بر هيچ کس پوشيده نيست.

·        شناسايي رفتارها و سبک هاي زندگي فردي که بر سلامت جسمي و رواني

          فرد تاثير مي گذارد.

·        پيشگيري و درمان بيماريهاي مختلف جسمي و روان تني.

·        شناسايي عوامل خطر زايي که با بيماري مرتبط است.

·        بهبود بخشيدن به تمام نظام هاي مراقبت بهداشتي در:

کنترل استرس، ترک مصرف الکل، ترک دخانيات، تسکين درد، مهار سطح

کلسترول و پايين آوردن فشار خون، در روان شناسي سلامت سعي در ارائه

کامل ترين “ الگوي زيستي پزشکي “ از دير باز وجود داشته است ببينيم.

نظريه اخلاط چهارگانه توسط “ بقراط “ قرن چهارم قبل از ميلاد در يونان

نکته مهم در اين نظريه است که حالت بيماريها به عوامل بدني مربوط اند

( الگوي پزشکي ) و مي توانند بر ذهن نيز تاثير بگذارند ( الگوي زيستي

رواني اجتماعي) و بيماري زماني بروز مي کند که تعادل چهار مايع

تشکيل دهنده بدن يعني خون، سودا، صفرا، بلغم بهم بريزد و اقدامات

درماني هم بايستي در راستاي برگرداندن تعادل به اين اخلاط باشد.

اين نظريه پانصد سال بعد توسط جالينوس بسط و توسعه داده شد.

بنابراين الگوي پزشکي به تنهايي کافي نيست چون تماميت فرد در درمان در

نظر گرفته نمي شود و صرفا بخشي از بدن او که بيمار شده است منظور

قرار مي گيرد. بعبارت ديگر علت بيماري فقط به عوامل زيستي تقليل داده

مي شود علاوه بر اينکه اختلالات چند عاملي در نظر گرفته نمي شوند يعني يک

بيماري علت هاي نهفته بسياري دارند که ممکن است بر يکديگر تاثير بگذارند.

مثلا بيماري قلبي مي تواند حاصل عوامل ژنيتيکي، رژيم، عوامل رفتاري ويا

سبک زندگي باشد و نکته سوم اينکه تجربه نشان داده که “ اراده “ يک بيمار در

 اداره بيماري خويش بسيار موثر بوده و نقش “ درمان رفتاري شناختي “ دارد.

مکتب دوگانه نگري دکارت فيلسوف فرانسوي

اين مکتب قائل است که ذهن و بدن بر هم تاثير دارند و روح انساني که حيوانات

فاقد آن اند در غده صنوبري جا دارد.

پزشکي جديد غرب بر خلاف پزشکي “ مادي گرا “ گرايش به “ وحدت گرايي “

پيدا کرده است که انسان را بعنوان يک کل واحد مورد معاينه و درمان قرار مي دهد.

ربع آخر قرن بيستم تاکنون ارائه الگوي زيستي رواني اجتماعي متعدد از

جمله الگوي “ بن يار “ رواج عجيبي پيدا کرده است.

تمام اين رويکرد هاي چهارگانه گفته شده نظر بر اين دارند که روانشناسي سلامت

در يک الگوي پزشکي، زيستي، رواني، و اجتماعي بايستي با ساير حوزه هاي

مرتبط با سلامت همکاري کند تا بتواند سلامت بشر را هم تامين و هم تضمين نمايد

مدل زير گوياي همين ادعاست.

پزشکي                                                 بهداشت

پزشکي روان – تني                                 آموزش بهداشت                                                   اپيدميولوژي                                          بهداشت عمومي

توان بخشي                                           تغذيه

ايمني شناسي

قلب و عروق

پزشکي اطفال

خون شناسي

پزشکي سالمندان

پزشکي مغز و اعصاب

                                                       طب رفتاري        سلامت رفتاري

                                                             روانشناسي سلامت

روانشناسي سلامتي                     روانشناسي زيستي

روان شناسي شخصيت                 روان شناسي باليني

روان شناسي اجتماعي                  روان شناسي تحولي

روان شناسي تجربي                    روان شناسي توان بخشي

روان شناسي عصبي                   روان شناسي دارو

روان شناسي شناختي